Ostatnim przystankiem podczas ubiegłorocznej jesiennej podróży do Tokaju była butikowa winiarnia Sanzon Tokaj w Erdőbénye. Znałem wcześniej wina Eriki Rácz, ale od naszego ostatniego spotkania minęło wiele lat, zdążyłem więc zapomnieć, jak dobrą rękę ma do odmiany hárslevelű. Zresztą do furminta również.
Teraz Tokaj
Jej projekt, Sanzon Tokaj, to niewielka winiarnia położona w miejscowości Erdőbénye, w samym sercu regionu. Została założona przez Erikę i jej męża w 2014 roku i początkowo obejmowała skromną działkę o powierzchni 0,3 ha, odziedziczoną po rodzicach.
Obecnie Sanzon Tokaj obejmuje pięć winnic o łącznej powierzchni 4 ha, a Erika od początku pełni funkcję winemakerki. Z najważniejszych upraw warto wyróżnić parcelę Rány (2 ha), gdzie rosną furmint i hárslevelű, a także wynajmowaną od Préselő Pincészet parcelę Szentvér (0,5 ha), obsadzoną sárgamuskotály.



Urodzona i wychowana w Tokaju Erika przez lata pracowała w korporacji, będąc zawodowo związana z branżą IT i dzieląc życie między Niemcy, Budapeszt i rodzinny region. Po latach zdecydowała się jednak w pełni poświęcić winu.
Jej winiarnia specjalizuje się w dwóch najbardziej znanych odmianach regionu: furmincie i hárslevelű. Winnice prowadzone są metodami ekologicznymi, a w procesie winifikacji stosowana jest minimalna ingerencja. Od kilku lat, obok stali nierdzewnej, wykorzystuje beczki z węgierskiego dębu oraz austriackie beczki Stockinger. Eksperymentuje także z amforami produkowanymi na Węgrzech.
Spróbowane wina
Winnica Szentvér, z której pochodzą grona na Sanzon Tokaj Fleur Sárgamuskotály 2023, jest skierowana na południe, dzięki czemu winogrona muskatowe dojrzewają dość wcześnie (już nawet pod koniec sierpnia). Gleba z domieszką ryolitu nadaje temu owocowemu muskatowi słony posmak. Wino fermentuje, a następnie dojrzewa 7 miesięcy w amforze. W nosie aromatyczne, lekko tropikalne, do tego nuty czarnego bzu, brzoskwini i wiciokrzewu. bez nadmiernej ciężkości. Usta cieliste, pięknie dojrzałe, hedonistyczne, słonawe, nad wyraz poważne, zwłaszcza jak na proweniencję odmiany. Bez cienia przesady – to jeden z najlepszych muszkatów w Tokaju. Ocena: ***** (bardzo dobre – 5/6).
Sanzon Tokaj Furmint Classic 2023 z parceli Palánkos leżakował przez 12 miesięcy na osadzie w używanych węgierskich dębowych beczkach o pojemności 500 litrów. W nosie brzoskwinia, morela, cytryna, żółte jabłko, pigwa, szczypta wanilii i gałki muszkatołowej. Cytrusowo-mineralny posmak z nutą soli, świetna kwasowość i fantastyczna wibrująca ekspresja. Zostawia daleko w tyle wiele podobnych butelek w regionie. Ocena: ***** (bardzo dobre – 5/6).


W starszym o pięć lat Sanzon Tokaj Furmint Classic 2018 odnajdziemy przejrzałą brzoskwinię, kiszone cytryny, kwaśne jabłko. Usta są bardziej kwaskowe, niż u poprzednika, mocno przejrzałe, cytrusowo-brzoskwiniowe, do tego mokre jesienne liście. Spora kwasowość i godny pozazdroszczenia, jak na ten wiek, wigor. Ocena: ***** (dobre i niezwykle interesujące – 4.5/6).
Kolejne z testowanych win Sanzon Tokaj Rány Furmint 2022 przygotowane zostało z krzewów furminta, mających około 70 lat. Fermentację przeprowadzono w zbiornikach ze stali nierdzewnej, a następnie trzymano wino na osadzie przez 10 miesięcy w beczkach Stockinger o pojemności 500 litrów. Elegancki, pełny klasy nos – cytryna, marakuja, skórka pomarańczy, żółte jabłko, sól, mokry kamień. Pięknie ułożone usta, wyraźnie krąglejsze, ze świetną kwasowością i mocnym, mineralno-solankowym wykończeniem. Ocena: ***** (bardzo dobre – 5/6).
Starszy o rok Sanzon Tokaj Rány Furmint 2021 przynosi aromaty konfitury brzoskwiniowej, żółtego jabłka, cytrusów, miodu lipowego. Bardziej zdecydowana, wibrująca kwasowość, energia, cytrusowy posmak. Potężnie zbudowana struktura. Ocena: ***** (dobre i niezwykle interesujące – 4.5/6).
Sporym zaskoczeniem jest Sanzon Tokaj Rány Furmint 2020. Uderza „industrialny nos” – petrol, smar, nuty dymne, kwaśne jabłko. W ustach ponownie kwaśne jabłko, do tego gruszka, migdały, siano, polne zioła. Zdecydowana kwasowość, świetne ciało, pełno energii i zadzioru. Unikat. Ocena: ***** (dobre i niezwykle interesujące – 4.5/6).


Crème de la crème degustacji było dla mnie Sanzon Tokaj Rány Hárslevelű 2022 z ciepłego rocznika. 50% wina zostało wyciśnięte z całych kiści i poddane spontanicznej fermentacji na osadzie w beczkach Stockinger, a pozostałe 50% fermentowało w glinianych amforach. Następnie wino leżakowało przez 8 miesięcy w dębowych beczkach oraz glinianych amforach, a przed butelkowaniem zostało zmieszane. W aromatach brzoskwinia, pigwa, pomarańcza, konfitura gruszkowa, polne zioła, biały pieprz. Wino mięsiste, fruity driven (gruszka, pigwa), skoncentrowane, bardzo dojrzałe, lekko solankowe. Świetna kwasowość i cudowna ekspresja odmiany. Piękność dnia. Do zakochania. Ocena: ****** (znakomite – 5.5/6)
Kolejne Sanzon Tokaj Rány Hárslevelű 2021 pochodzi z chłodniejszego rocznika. W nosie pigwa, gruszka, polne zioła, siano. Usta bardziej wibrują większą kwasowością, są intensywnie soczyste, dobrze zbalansowane, choć mniej fruity-driven, za to bardziej słono-mineralne, mocno pobudzające ślinianki. Ocena: ***** (bardzo dobre – 5/6).
Zwieńczeniem degustacji było Sanzon Tokaj Aszu 6 Puttonyos 2016 (150 g cukru) z mieszanki furmintów z parceli Rány i Palánkos. Rodzynki, miód gryczany, marmolada morelowa, suszone morele, kwiat pomarańczy i mandarynka w nosie. Czyste jak łza usta, cudnie dojrzałe, piękny morelowo-miodowo-mandarynkowy owoc. Hedonistyczne ujęcie słonecznej słodyczy i cudowna równowaga. Piękne, bogate, choć zarazem ujarzmione, unikalne aszú Eriki. Unikalne, bo od lat jest wyznawczynią wytrawnej strony tokajskiej mocy. Ocena: ****** (znakomite – 5.5/6)

Był to zdecydowanie najbardziej wyrównany i jeden z najlepszych line-upów całego wyjazdu – co nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę, że mamy do czynienia z drugą, po Stéphanie Berecz, królową hárslevelű w regionie. Królową, warto dodać, wciąż będącą w znakomitej formie.
W Sanzon Tokaj degustowałem na zaproszenie producenta. Wina nie są dostępne w Polsce.
